Khi kỹ sư cần mối dán có độ bền cao, sự lựa chọn thường đến hai loại hóa chất: Epoxy và Acrylic (MMA - Methyl Methacrylate). Cả hai đều có thể thay thế hàn và liên kết cơ khí, nhưng chúng có đặc tính khác nhau cơ bản. Hướng dẫn này cung cấp phân tích chuyên sâu về thời điểm sử dụng từng loại.
Hướng Dẫn Quyết Định Nhanh
- ✓ Chọn Epoxy khi bạn cần độ bền tối đa, kháng hóa chất, hoặc hiệu suất nhiệt độ cao
- ✓ Chọn Acrylic (MMA) khi bạn cần chu kỳ sản xuất nhanh, dán xuyên qua dầu, hoặc nối các vật liệu khác nhau
Hiểu Về Hóa Học
Keo Epoxy
Epoxy được tạo thành bằng cách trộn nhựa (thường dựa trên bisphenol-A hoặc bisphenol-F) với chất đóng rắn (amine hoặc anhydride). Phản ứng liên kết chéo tạo ra mạng polymer cứng, liên kết chéo cao.
- Epoxy 1 thành phần: Đã trộn sẵn, bảo quản lạnh, đông cứng bằng nhiệt (thường 120-180°C). Sử dụng trong hàng không và ô tô OEM.
- Epoxy 2 thành phần: Trộn tại điểm sử dụng. Đông cứng ở nhiệt độ phòng hoặc tăng tốc bằng nhiệt.
Keo Acrylic (MMA)
MMA dựa trên monomer methyl methacrylate (cùng hóa học với Plexiglas®). Chúng polymer hóa nhanh chóng thông qua cơ chế gốc tự do, được khởi động bởi chất xúc tác (thường là peroxide).
- MMA 2 thành phần: Nhựa + Chất kích hoạt trộn 10:1 hoặc 1:1. Cố định trong 5-20 phút.
- Kích hoạt bề mặt: Một bề mặt nhận nhựa, bề mặt kia nhận chất kích hoạt. Dán ngay lập tức khi tiếp xúc.
So Sánh Trực Tiếp
| Thuộc Tính | Epoxy | Acrylic (MMA) | Ưu Thế |
|---|---|---|---|
| Độ Bền Cắt | 25-45 MPa | 15-30 MPa | Epoxy |
| Tốc Độ Đông Cứng | 2-24 giờ | 5-20 phút | Acrylic |
| Dung Sai Chuẩn Bị Bề Mặt | Nghiêm ngặt (phải sạch) | Dễ (dán xuyên qua dầu) | Acrylic |
| Chịu Nhiệt | Đến 200°C (biến tính) | Đến 120°C | Epoxy |
| Chịu Va Đập | Trung bình (giòn nếu không gia cường) | Xuất sắc (dẻo tự nhiên) | Acrylic |
| Kháng Hóa Chất | Xuất sắc | Tốt (bị tấn công bởi dung môi mạnh) | Epoxy |
| Điền Khe Hở | Xuất sắc (đến 3mm) | Tốt (đến 1.5mm) | Epoxy |
| Mùi | Thấp đến trung bình | Mạnh (cần thông gió) | Epoxy |
Khi Nào Chọn Epoxy
1. Ứng Dụng Tải Tĩnh Cao
Khung kết cấu, giá đỡ và các mối nối chịu ứng suất liên tục được hưởng lợi từ độ bền cắt và kéo vượt trội của epoxy. Ví dụ: đế máy, dán cốt thép, cấu trúc hàng không.
2. Môi Trường Tiếp Xúc Hóa Chất
Bình nhiên liệu, vỏ pin và thiết bị xử lý hóa chất cần khả năng chống dung môi, axit và bazơ. Epoxy tạo rào cản không thấm.
3. Vận Hành Nhiệt Độ Cao
Ứng dụng dưới nắp ca-pô ô tô, lò công nghiệp, hoặc bất kỳ ứng dụng nào trên 100°C. Epoxy biến tính có thể chịu hoạt động liên tục 180-200°C.
4. Lắp Ráp Chính Xác
Khi bạn cần "thời gian mở" dài để định vị các chi tiết chính xác trước khi keo đông. Epoxy cung cấp 30 phút đến vài giờ thời gian làm việc.
Khi Nào Chọn Acrylic (MMA)
1. Dây Chuyền Sản Xuất Tốc Độ Cao
Lắp ráp điện tử, sản xuất biển hiệu và bất kỳ ứng dụng nào mà phút giây quan trọng. MMA có thể cố định trong dưới 10 phút, cho phép chu kỳ nhanh.
2. Bề Mặt Dính Dầu Hoặc Nhiễm Bẩn
Các chi tiết kim loại dập thường có dầu dập dư. Khả năng hòa tan mạnh của MMA có thể đẩy lớp dầu mỏng mà không cần tẩy dầu nhiều. Điều này giảm chi phí lao động.
3. Tải Động/Va Đập
Panel thân xe ô tô, xây dựng trailer và ứng dụng hàng hải nơi va đập và rung động liên tục. Độ giãn dài của MMA (10-50%) hấp thụ sốc mà epoxy cứng sẽ nứt.
4. Dán Các Vật Liệu Khác Nhau
Nhôm với thép, sợi thủy tinh với gỗ, hoặc composite với kim loại. MMA tạo lớp đệm phù hợp với các tốc độ giãn nở nhiệt khác nhau, ngăn tách lớp.
Nghiên Cứu Điển Hình: Dán Panel Thân Xe Ô Tô
Vấn Đề:
Một nhà sản xuất trailer cần dán panel da nhôm vào khung thép. Hàn điểm gây biến dạng và ăn mòn điện hóa tại các điểm hàn.
Giải Pháp:
Chuyển sang MMA 2 thành phần (Plexus MA530). Khả năng bám dính nhanh của keo cho phép định vị panel trong 5 phút. Tính dẻo của nó hấp thụ rung động đường và chu kỳ nhiệt.
Kết Quả:
- ✓ Giảm 40% thời gian sản xuất
- ✓ Không có lỗi ăn mòn trong 5 năm thử nghiệm thực địa
- ✓ Cải thiện độ phẳng panel (không có vết lõm hàn)
Câu Hỏi Thường Gặp
H: Tôi có thể sơn lên keo MMA không?
Đ: Có, khi đã đông cứng. Tuy nhiên, MMA sinh nhiệt trong quá trình đông (tỏa nhiệt), có thể làm sơn phồng rộp nếu sơn quá sớm. Chờ ít nhất 24 giờ trước khi sơn.
H: Tại sao MMA có mùi rất mạnh?
Đ: Monomer methacrylate có tính bay hơi cao. Cần thông gió đúng cách (7-10 lần thay đổi không khí mỗi giờ). Xem xét các công thức ít mùi như Scigrip SG10 cho sử dụng trong nhà.
H: Epoxy có luôn mạnh hơn acrylic không?
Đ: Trong lực cắt tĩnh, có. Nhưng dưới tải động (rung, va đập), acrylic thường vượt trội hơn vì tính dẻo của nó ngăn sự lan truyền vết nứt.
H: Tôi có thể sử dụng cả hai cùng nhau không?
Đ: Thường là không. Các hóa chất không tương thích khi còn ướt. Tuy nhiên, bạn có thể sử dụng MMA để cố định ban đầu và sau đó thêm epoxy để gia cường khi MMA đã khô.
Không Chắc Chọn Loại Nào?
Gửi cho chúng tôi chi tiết ứng dụng của bạn và các kỹ sư của chúng tôi sẽ đề xuất keo tối ưu kèm tài liệu kỹ thuật hỗ trợ.
Nhận Tư Vấn Chuyên Gia →